
Turp (Raphanus sativus), turpgiller (Brassicaceae) familyasından sebze olarak tüketilen bir bitki türü. Meyvesi etli ve genelde beyaz renktedir. KAra turp, beyaz turp ve kırmızı turp gibi çeşitleri vardır.
Kırmızı turp ağız kokutmasıyla ünlüdür. Turpun isim kökeni olan Raphanus sativus kelimesi “Kokan Soğan” anlamına gelmektedir. Depo gövdeli bir bitkidir. Tüketilen kısmı, bitkinin gövdesidir ve toprak altındadır. Bitkinin meyve ve yaprakları toprak üstünde bulunur.
Turp C vitamini, folik asit ve potasyum açısından zengindir. Ayrıca B2 ve B6 vitaminleriyle magnezyum, bakır ve kalsiyum için de iyi bir kaynaktır. 100 gram turpta çoğu karbonhidratlardan gelen 16 kalori vardır.
Nasıl Tüketilir?
Turp genellikle salata olarak tüketilse de meze ya da turşu olarak da tüketilir. Kebapçılarda ya da çorbacılarda yeşillikle beraber söğüş olarak da servis edilir. Türk mutfağında çiğ olarak tüketilse de yabancı tariflerde turbun fırınlandığını ya da sulu yemeklerde pişirildiğini görebilirsiniz.
Turbun tadına en çok yakışan sebzelerden biri havuçtur. Rendelenmiş havuç ve turp ile harika bir salata hazırlayabilirsiniz. Salata sosu olarak limon suyu ve zeytinyağı karışımı turp salatasına çok yakışacaktır. Bu nefis salatayı çorbaların yanında servis edebilirsiniz.
Önemli Uyarı! Sağlığınız her şeyden önemli. Sağlığınızın sorumluluğu size aittir, burada turp hakkında genel olarak bilinen bilgiler paylaşılmaktadır. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, reçete niteliği taşımaz. Alerjiniz olup olmadığını kontrol etmeniz tavsiye edilir. Bu yazıdaki bilgiler de dahil olmak üzere sağlığınızla ilgili bir karar almadan önce muhakkak doktorunuza danışın.
Turp Faydaları
Turp, besin dolu bir kök sebzedir. Ayurveda ve Geleneksel Çin Tıbbında ateş, boğaz ağrısı, safra yolu rahatsızlıkları ve iltihaplanma gibi birçok rahatsızlığın tedavisinde kullanılırlar.
Turpların geleneksel tıbbi kullanımları hakkında yeterince araştırma yapılmamıştır. Çalışmaların çoğu insanlarda değil, hayvanlarda yapılmıştır. Buna rağmen, turp yüzyıllardır halk arasında bir tedavi yöntemi olarak kullanılmaktadır.
- Turp, iyi bir C vitamini kaynağıdır. C vitamini, vücudunuzdaki serbest radikallerle savaşmaya ve yaşlanma, sağlıksız yaşam tarzı ve çevresel toksinlerin neden olduğu hücre hasarını önlemeye yardımcı olan bir antioksidandır. C vitamini ayrıca sağlıklı cilt ve kan damarlarını destekleyen kolajen üretiminde de önemli bir rol oynar.
- Turp gibi turpgiller ailesinden sebzeler tüketmek kanseri önlemeye yardımcı olabilir. Linus Pauling Enstitüsü’ne göre, turpgiller ailesinden sebzeler, suyla birleştiğinde izotiyosiyanatlara ayrışan bileşikler içerir. İzotiyosiyanatlar, vücudu kansere neden olan maddelerden arındırmaya ve tümör gelişimini önlemeye yardımcı olur. 2010 yılında yapılan bir çalışma, turp kökü özütünün, bazı kanser hücre hatlarında hücre ölümüne neden olan çeşitli izotiyosiyanat türleri içerdiğini bulmuştur.
- Günde birkaç porsiyon tüketmek, günlük lif alım hedefinize ulaşmanıza yardımcı olur. Lif, dışkıyı hacimlendirerek atıkların bağırsaklardan geçişini kolaylaştırır ve kabızlığı önlemeye yardımcı olur. Ayrıca kan şekeri seviyelerini kontrol altında tutmanıza yardımcı olabilir ve kilo kaybı ve kolesterol seviyelerinin düşmesiyle ilişkilendirilmiştir.
- Turplar doğal bir antifungaldir. İçerdikleri antifungal protein RsAFP2’dir. Güvenilir bir kaynakta yer alan bir çalışmada, RsAFP2’nin insanlarda yaygın olarak bulunan bir mantar olan Candida albicans’ta hücre ölümüne neden olduğu bulunmuştur. Candida albicans aşırı çoğaldığında vajinal maya enfeksiyonlarına, ağızda maya enfeksiyonlarına (pamukçuk) ve invaziv kandidiyaza (önemli bir mantar hastalığı) neden olabilir.
Turp Besin Değerleri
Turp besin değerleri 100 gram için:
- Enerji: 16 kcal
- Su: 95 gram
- Toplam Karbonhidrat: 3 gram
- Diğer Besinler: 2 gram
- Toplam Şeker: 1.8 gram
- Glisemik İndeks: 32 (düşük)
- Lif: 1.6 gram
- Protein: 0.68 gram
- Vitamin C: 15 mg
- Magnesyum: 10 mg
- Kalsiyum: 25 mg
- Potasyum: 233 mg
- Demir: 0.34 mg
- Bakır: 0.05 mg
- Çinko: 0.28 mg
- Fosfor: 20 mg
- Sodyum: 39 mg
- Vitamin B3: 0.25 mg
- Vitamin B5: 0.17 mg
- Vitamin K: 1.3 µg
- Folat: 25 µg
- Kolin: 6.5 mg
Turp Ne Zaman Ekilir?
Turp ilkbaharın başından yaz sonuna kadar ekilebilir. Pek çok farklı türü olan turbun yaz turbu olarak bilinen cinsi küçüktür ve hızlı büyür. Bahar ve yaz boyunca hasat edip salatalarınızda kullanabilirsiniz. Kış turbu olarak bildiğimiz iri, yuvarlak ve büyük turp yaz sonuna doğru ekilir ve yavaş büyür. Kışın hasat edilir ve yine salata olarak tüketilir. Yine turbun yapraklar da yenir, dilerseniz salatalarınızda kullanabilirsiniz.




Bir yanıt yazın